7 gouden regels voor veilig bouwen

Elk jaar gebeuren er in Nederland honderden ongevallen met bouwmachines. Wat vaak begint als een 'kleine klus' kan in een split seconde veranderen in een drama. Bij PUM Enthoven hebben wij in 20+ jaar gelukkig alleen kleine incidenten gehad, en dat komt niet door toeval. Veiligheid zit in onze cultuur, vanaf dag één.

Gouden Regel 1: Certificering en Training – Nooit Overslaan

Verplichte Certificaten

  • VCA (Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers): Basis voor iedereen op de bouwplaats
  • Machinistendiploma: Specifiek voor elke machinetype
  • Hijsbewijs: Voor kraan- en hijswerkzaamheden
  • Medische keuring: Voor bepaalde machines verplicht

Waarom Certificering Belangrijk Is

Certificering gaat niet alleen om het papiertje. Het gaat om:

  • Kennis van gevaren en hoe deze te vermijden
  • Juiste technieken voor efficiënt en veilig werken
  • Noodprocedures wanneer het misgaat
  • Wettelijke dekking bij verzekering en aansprakelijkheid

Praktijktip van Onze Machinisten

“Ik zie wel eens jonge gasten die denken dat ze alles kunnen omdat ze een game hebben gespeeld. Een echte machine is geen Xbox – eén verkeerde beweging en je hebt een probleem van duizenden euro’s.” – Jan, machinist met 15 jaar ervaring

Gouden Regel 2: Werkplek Inspectie – Eerst Kijken, Dan Graven

De 5-Minuten Check

Voor elke machine start:

  1. Bovengrondse obstakels: Kabels, takken, bruggen
  2. Ondergrondse leidingen: Gas, water, elektra, glasvezel
  3. Bodemgesteldheid: Zachte plekken, hellingen, putten
  4. Omgeving: Mensen, verkeer, gebouwen in de buurt
  5. Weersomstandigheden: Wind, regen, zicht

KLIC Melding – Niet Vergeten!

  • Verplicht bij graven dieper dan 50cm
  • Gratis en voorkomt dure schades
  • Online aanvragen via www.kadaster.nl
  • 3 werkdagen wachttijd – plan dit in!

Echte Situatie uit de Praktijk

“Vorige maand was ik aan het graven voor een nieuwe oprit. KLIC had geen leidingen aangegeven, maar ik zag iets glimmen. Bleek een oude waterleiding te zijn die niet in het systeem stond. Door rustig te stoppen en hand te graven hebben we een waterlek van €5000 voorkomen.” – Piet, ervaren grondwerker

Gouden Regel 3: Machine Inspectie – Dagelijkse Controle Redd Levens

Voor Elke Werkdag Controleren

Visuele inspectie (5 minuten):

  • ✅ Hydraulische lekken (olie onder de machine)
  • ✅ Banden/rupsbanden (slijtage, beschadigingen)
  • ✅ Cabine (kapotte ruiten, deuren die goed sluiten)
  • ✅ Hulpstukken (scheuren, slijtage, bevestiging)
  • ✅ Waarschuwingslichten en sirenes

Functionele test (3 minuten):

  • ✅ Remmen en parkeerrem
  • ✅ Hydraulische functies (langzaam testen)
  • ✅ Noodstop en veiligheidssystemen
  • ✅ Instrumentenpaneel (waarschuwingslampjes)

Waarom Deze Check Zo Belangrijk Is

Een kleine hydraulische lekkage kan binnen uren uitgroeien tot een complete systeemfout. Een kapotte ruitenwisser lijkt onschuldig, maar bij plotselinge regenval kan dit levensgevaarlijk worden.

Gouden Regel 4: Communicatie – Praten Voorkomt Ongelukken

Voor, Tijdens en Na het Werk

Werkoverleg (10 minuten):

  • Wie doet wat, wanneer en waar?
  • Welke gevaren verwachten we?
  • Wie is EHBO’er en waar is de verbandtrommel?
  • Wat zijn de noodprocedures?

Tijdens het werk:

  • Oogcontact met grondwerkers voor elke beweging
  • Hand signalen afspreken (vooral in lawaaiige omgeving)
  • Portofoons bij grote projecten
  • Time-outs nemen bij onduidelijke situaties

De Kracht van “Stop en Praat”

“Als er ook maar iets onduidelijk is, stop ik de machine en loop ik naar m’n grondwerker toe. Beter 2 minuten praten dan 2 uur in de eerste hulp zitten.” – Marco, machinist mobiele kraan

Gouden Regel 5: Persoonlijke Beschermingsmiddelen – Uw Laatste Verdedigingslinie

Standaard PBM op Elke Bouwplaats

  • Veiligheidshelm: Beschermt tegen vallende voorwerpen
  • Veiligheidsbril: Beschermt tegen opspattend materiaal
  • Gehoorbescherming: Bij geluidsniveaus boven 80dB
  • Veiligheidsschoenen: Met stalen neus en antiperforatie zool
  • Werkhandschoenen: Bescherming en betere grip
  • Hijs hesje: Zichtbaarheid in het verkeer

Speciale Situaties

  • Hijswerk: Veiligheidshelm verplicht voor iedereen in hijsgebied
  • Stoftige omgeving: Stofmasker en veiligheidsbril
  • Werk nabij water: Zwemvest en reddingslijn
  • Nachtwerk: Extra verlichting en reflecterende kleding

Gouden Regel 6: Weersomstandigheden – Natuur Respecteren

Wanneer NIET Werken

  • Harde wind: Boven windkracht 6 geen hijswerk
  • Onweer: Stop bij eerste bliksemschicht
  • Dichte mist: Zicht minder dan 50 meter
  • Extreme kou: Onder -10°C hydrauliek problemen
  • Zware regenval: Gladde oppervlakken en beperkt zicht

Aangepaste Werkwijze Bij Slecht Weer

  • Langzamer werken voor betere controle
  • Meer pauzes voor concentratie
  • Extra verlichting bij slecht zicht
  • Frequenter overleg tussen machinist en grondwerker

Gouden Regel 7: Noodprocedures – Voorbereid Zijn op het Onverwachte

Bij Een Ongeluk

  1. STOP alle werkzaamheden onmiddellijk
  2. Beveilig de plaats van het ongeluk
  3. Bel 112 als er gewonden zijn
  4. Eerste hulp verlenen als u daartoe in staat bent
  5. Informeer uw leidinggevende/opdrachtgever
  6. Documenteer wat er gebeurd is (foto’s, getuigen)

Preventieve Maatregelen

  • EHBO-kit altijd aanwezig op de werkplek
  • Telefoonnummers van hulpdiensten goed zichtbaar
  • Vluchtroutes kennen en vrijhouden
  • Noodstop procedures regelmatig oefenen

Belangrijke Telefoonnummers

  • Algemeen alarm: 112
  • Antigif centrum: 030-2748888
  • Gaslek: 0800-9009
  • Stroomstoring: 0800-9009

De Cultuur van Veiligheid

Bij PUM Enthoven Geloven Wij:

  • Veiligheid gaat voor snelheid – altijd
  • Fouten maken mag – als je er maar van leert
  • Iedereen is verantwoordelijk – van machinist tot directeur
  • Training nooit afgerond – blijven leren en verbeteren

Onze Resultaten Spreken

  • 0 zware ongevallen in 5 jaar
  • 99,8% VCA score bij laatste audit
  • Maandelijkse veiligheidstraining voor alle medewerkers
  • Open cultuur waar veiligheidszorgen altijd besproken worden

Conclusie

Veilig werken met bouwmachines is geen toevalstreffer – het is het resultaat van de juiste kennis, goede voorbereiding en een cultuur waarin veiligheid prioriteit heeft. Deze 7 gouden regels lijken misschien voor de hand liggend, maar de praktijk laat zien dat juist de ‘obvioua’ dingen vaak over het hoofd worden gezien.

Onthoud: Een veilige werkdag is een succesvolle werkdag.

Vragen over veilig werken of training nodig? Bel PUM Enthoven: 0252 424 101